چهارشنبه ۰۶ اسفند ۱۳۹۹
تاریخ انتشار: پنج‌شنبه 19 نوامبر 2020 | 00:30 ق.ظ
یادآوری روز قیامت با پدیده کرونا؛

گسست معرفت شناختی کرونا به مثابه انکشاف حقیقت

دکتر محمدباقر سپهری
گسست معرفت شناختی کرونا به مثابه انکشاف حقیقت هرچند پدیده کرونا ساخته دست بشر است و در چارچوبی از گفتمان سیاسی-اقتصادی قابل تحلیل است اما فارغ از عمدی یا سهوی بودن خلق چنین پدیده‌هایی، می‌توان آنها را نشانه‌های غیبی خداوند دانست که در استفاده بیش از حد طبیعت توسط انسان و در واقع تعرض بر طبیعت، بلای جان انسان می‌گردد با اینحال قدرت انسان در یافتن راه¬حل و غلبه بر معضل او را وادار به کشف حقیقت می‌کند، ولی در ادامه راه برای رسیدن به کشفیات دیگر لاجرم معضلاتی دیگر از دل مساله-راه¬حل خلق می‌شود که ناشی از گسست¬های معرفت¬شناختی خصوصا در عصر جدید است.

هايدگر اعتقاد دارد که در درك انسان يك گسست معرفت-شناختی روی می‌دهد و طبيعت در فيزيك جديد به شكل رياضی فهم می‌شود. از نظر وی لجام گسیختگی تکنولوژی چنان خود را در سراسر زمین جا می‌اندازد که ماهیت تکنولوژی از خلال همه امور تکنولوژیک در رخداد حقیقت حضور یابد. انکشاف در تکنولوژی جدید، نوعی تعرض است زیرا در پی به نظم درآوردن است و به طبیعت تعرض می‌کند و با آن در افتاده است. همه جا و همه چیز در حال آماده‌باش هستند (انضباط و ثباتی منحصربفرد) بعنوان ذخیره ایستا یا منبع ثابت. البته هایدگر با مدد گرفتن از شعر هلدرلین (هرجا خطر است/ نیروی منجی نیز می‌بالد) نشان می‌دهد که اگر راهی برای رهایی بتوان متصور شد، این راه از دل مخاطره می‌گذرد، منتها با پرسشگری که تقوای تفکر است. نیروی منجی مدنظر در فیلسوفی همچون هایدگر چیزی ماوراءطبیعی است که در دین اسلام از آن بعنوان امدادهای غیبی یاد می‌شود و در آیات متعددی بدانها اشاره شده است.
بزرگترین معضلی که بشر این روزها با آن دست و پنجه نرم می‌کند و در نزدیک به یکسال همه جای دنیا را مشغول خود کرده است فراگیر شدن یا اپیدمی ویروس کرونا است که هنوز بطور قاطع واکسن آن کشف نشده است. البته چیزی که در این مقال مهم است تسریع و همه¬گیری جهانی آن است که بقول هایدگر نتیجه امری تکنولوژیک که در تعرض انسان بر طبیعت حاصل شده است. این ویروس براحتی انتقال می‌یابد و براحتی هم می‌کشد. آمار مبتلایان ۵۵ میلیونی و آمار فوتی نزدیک به یک و نیم میلیونی هم گویای این مهم است. با اینحال انسان قدرتی را که از خداوند گرفته “هر جا خطری است را با نیروی تفکر (منجی) بر آن فائق خواهد آمد” و با انکشاف حقیقت (واکسن) از دل مخاطرات به تقوای تفکر خواهد رسید.
پدیده کرونا در تحلیلی می‌تواند ما را به آن برساند که وضعیت امروز جهان تصویری کوچک و نشانه‌ای بارز از قیامتی است که در قران به آن اشاره شده است. خداوند در آیات ۳۴ تا ۳۷ سوره عبس می‌فرماید: يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَأُمِّهِ وَأَبِيهِو َصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ (روزى كه آدمى از برادرش و از مادرش و پدرش و از همسرش و فرزندانش می‌گريزد در آن روز هر كسى از آنان را كارى است كه او را به خود مشغول می‌دارد). وضعیت حاکم بر جهان امروز هم حاصل تفکر سیاسی-اقتصادی انسانها در چارچوب امری تکنولوژیک و در تعرض بر طبیعت بوجود آمده است که می‌تواند تلنگری بر “انسان و روز حساب” برای اعمال، رفتار و کرده‌هایش باشد. با تامل در ایات قران، با وجود کرونا مردم از ترس جانشان از هم فرار می‌کنند، اجتماعات گوناگون بهم می‌خورد، دوست و آشنا از دیدن هم محروم می‌شوند، پدر و مادر از بغل، نوازش و بوس کردن فرزندانش ابا دارند، آیین‌ها، مراسمات و رفتارهای اجتماعی بهم خورده و در نتیجه تفکرات تعرض¬آمیزش، هر کسی به فکر جان خویش است. خداوند در آیه ۴ سوره قارعه می‌فرماید: يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ (در سراسیمگی و آشفتگی همچون پروانه‌ها پراکنده می‌شوند و در بهت فرو می‌روند).
چه خوب است که پدیده‌هایی همچون کرونا و وضعیت جهان امروز را نشانه‌ای بر روز قیامت بدانیم و دنیای کرونایی را با حفظ فاصله‌های اجتماعی، استفاده از ماسک، شستشوی مداوم دستها، عدم تجمعات غیرضروری و در خانه ماندنها را با جدیت رعایت کنیم و به امید دنیای پساکرونایی، مفاهیمی همچون همدلیها، همبستگیها، عشق ورزیدنها، دیدوبازدیدها، صله¬رحمها، مهربانیها، صمیمیتها، رحم کردنها، دوستیها، دستگیری و یاریها، اخلاقها و معرفتها، تلاشها و کوششها در توسعه جامعه، زیباسازیهای ذهن نسبت به جامعه و محیط زندگی و همه کانسپتهای خوب و زیبا که در پاردایم امر تکنولوژیک، کمرنگ شده یا از بین رفته‌اند دوباره تقویت و زنده کنیم و بدانیم که زندگی همین چند روز است و همین چندروزها را با تمام زیباییها زندگی کنیم. چراکه روز قیامتی هست که در آن حسابها آشکار است و آرامشش بسته به مفاهیم فوق.

کد خبر : 15232

کانال تلگرام دایاق
شبکه آگهی اینترنتی
شرکت تبلیغاتی نقطه
اکین
اکین
اکین
اکین
یو پی اس باتری یو پی اس تعمیر یوپی اس قیمت باطری یو پی اس
یو پی اس باتری یو پی اس تعمیر یوپی اس قیمت باطری یو پی اس