چهارشنبه ۰۶ اسفند ۱۳۹۹
تاریخ انتشار: سه‌شنبه 10 نوامبر 2020 | 18:21 ب.ظ

صنعت لبنیات استان اردبیل؛ مستعد و کارگشا اما محروم/محصولات لبنی نیازمند برندسازی هوشمندانه

صنعت لبنیات استان اردبیل؛ مستعد و کارگشا اما محروم/محصولات لبنی نیازمند برندسازی هوشمندانه به نقل از خبرگزاری فارس:استان اردبیل یکی از مناطق مستعد کشاورزی است که سالانه تولیدات انواع محصولات کشاورزی در این استان به بیش از ۴ و نیم میلیون تن می‌رسد و در کنار آن با اتمام طرح‌­هایی همچون پایاب سدخدا آفرین شاهد افزایش میزان تولیدات کشاورزی در سال‌های آتی در این استان خواهیم بود.

به نقل از خبرگزاری فارس:استان اردبیل یکی از مناطق مستعد کشاورزی است که سالانه تولیدات انواع محصولات کشاورزی در این استان به بیش از ۴ و نیم میلیون تن می‌رسد و در کنار آن با اتمام طرح‌­هایی همچون پایاب سدخدا آفرین شاهد افزایش میزان تولیدات کشاورزی در سال‌های آتی در این استان خواهیم بود.

پتانسیل­‌های بالقوه استان اردبیل در این حوزه باعث شده که اقتصاد استان اردبیل وابسته به کشاورزی بوده و هرگونه اقدام اساسی و تصمیمات اقتصادی در این حوزه در معیشت و اشتغال قشر عظیمی از جمعیت استان تاثیر می‌گذارد و از این رو توجه جدی به توسعه این بخش سبب ایجاد اشتغال و رفع معضل بیکاری در استان اردبیل خواهد شد.

دامداری و تولید محصولات لبنی نیز یکی از بخش‌های مهم در اقتصاد امروزی است و بسیاری از کشورها و مناطق با سرمایه‌گذاری‌های کلان در این حوزه به کسب درآمد و رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال می‌پردازند و با توجه به گستره فعالیتی این بخش میزان و ظرفیت بالای اشتغالزایی را داشته و با توجه به حلقه‌های متعدد واصل بین این زنجیره ارزشی می‌توان با سرمایه‌گذاری در این حوزه بسیاری از معضلات بیکاری را حل کرد.

استان اردبیل نیز به لحاظ شرایط جغرافیایی و پیشینه تاریخی در حوزه دامداری و کشاورزی جزو مناطق بسیار مستعد است و از این رو احداث کارخانجات تولیدی محصولات لبنی در این استان قابلیت بسیار بالایی در توسعه و ایجاد اشتغال داشته و صنعت لبنیات به عنوان صنعتی کارآمد و موثر در مباحث اقتصادی باشد.

برای ایجاد یک کارخانه محصولات لبنی وسیع نیاز به تاسیس واحدهای دامداری صنعتی است و در مرحله اول یک دامداری تولید شیر نیازمند نیروهای کار بسیار در بخشهای مختلف خود همانند مدیر، تکنسین، دامپزشک، کارگر و… است و پس از آن نیز تولیدات دامداری برای تبدیل به انواع محصولات لبنی به واحدهای تولیدی لبنیات منتقل می‌شوند و سپس کارخانجات تولید محصولات لبنی خود نیز دارای ظرفیت اشتغال بسیاری هستند.

علی‌رغم فعالیت‌های گسترده در حوزه کشاورزی در استان اردبیل این بخش همچنان به دلیل عدم توجه جدی به پتانسیل‌های آن و نبود یک نگاه ویژه و نوآفرین به آن به صورت سنتی مدیریت شده و در بروزرسانی و مسیر صنعتی شدن همچنان درجا می‌زند و همین امر سبب شده تا این استان بسیاری از فرصت‌های شغلی در این حوزه را از دست بدهد.

از طرفی دیگر با توجه به اینکه در سال‌های گذشته شاهد مهاجرت روستائیان به شهرها برای کسب درآمد و شغل هستیم توجه جدی به این موضوع و ایجاد زیرساخت‌های لازم در روستاها برای توسعه دامداری صنعتی و در پی آن احداث کارخانجات تولیدی محصولات لبنی در کنار ایجاد شغل و رفع معضل بیکاری سبب مهاجرت معکوس و بازگشت روستاییان به روستاها خواهد شد.

مشکل کجاست؟

حال سوال اینجاست که چرا علی‌رغم ظرفیت‌های بالقوه موجود در استان اردبیل در حوزه کشاورزی و دامداری و حتی تولید علوفه مورد نیاز دام و تامین علوفه مورد نیاز دامداری‌های سطح کشور تا به امروز اقدامی اساسی در راستای ایجاد واحدهای تولیدی لبنی با برندهای معتبر انجام نیافته است؟

برای اطلاع دقیق از مشکلات در این حوزه و دلایل عدم توسعه این بخش در استان اردبیل علی‌رغم ظرفیت‌های بالقوه موجود در استان اردبیل به سراغ مسئولان استانی و فعالان در حوزه کشاورزی و دامداری استان رفتیم.

نبود دامداری صنعتی اصلی‌­ترین مشکل در حوزه لبنیات استان اردبیل است

عیسی شاهی زارع، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی استان اردبیل در گفتگو با خبرنگار فارس در خصوص مشکل اصلی واحدهای تولیدی لبنی در استان اردبیل عنوان کرد: ریشه مشکلات عدم توسعه یافتگی استان اردبیل در تولید محصولات لبنی به نبود دامداری صنعتی در این استان باز می­‌گردد و علی­‌رغم آمارهای موجود از جمعیت دامی استان اردبیل، این دام‌­ها اغلب به صورت پراکنده و به صورت دامداری­‌های کوچک در روستاهای مختلف است.

وی افزود: در حال حاضر هیچ کدام از دامداری­‌های استان اردبیل به عنوان یک تولیدکننده مجتمع و صنعتی فعالیت نمی­‌کنند و به همین دلیل کارخانجات لبنیات برای تامین شیر مورد نیاز خود با مشکل مواجه هستند و این درحالیست که استان اردبیل یکی از استان­‌های پیشرو در کشاورزی و تامین علوفه دام است.

شاهی زارع با اشاره به سیاست‌های غلط در حوزه کشاورزی استان اردبیل تصریح کرد: متاسفانه سیاست‌های غلط در گذشته در حوزه کشاورزی استان باعث شده که دامداری صنعتی بزرگ علی‌­رغم پتانسیل‌­های موجود در استان راه‌اندازی نشود و به تبع آن همین امر سبب عدم احداث کارخانجات بزرگ لبنی در استانی که مهد کشاورزی و دامداری بوده شده است.

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی استان اردبیل بیان کرد: از همین رو باید مطالعه آسیب شناسی در خصوص چرایی عدم سرمایه­‌گذاری در حوزه دامداری صنعتی و دلایل آن برای رفع مشکل انجام گیرد و در حال حاضر سرمایه­‌گذاری در حوزه لبنیات در استان اردبیل در حد بسیار پایینی بوده و حتی به طور کلی وجود ندارد و واحدهای صنعتی موجود نیز کم ظرفیت و کارگاهی هستند.

تولید ۲۲۷ هزار و ۵۷۰ تن شیر در استان اردبیل​

البته نظر رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل در خصوص کمبود دامداری‌های صنعتی در استان اردبیل با نظر فعالان در این حوزه متفاوت است، خلیل نیکشاد در گفتگو با خبرنگار فارس در اردبیل با اشاره به فعالیت ۱۰۷ واحد گاوداری شیری صنعتی در استان اردبیل بیان کرد: در حال حاضر تعداد ۱۰۷ واحد گاوداری شیری صنعتی با ظرفیت ۱۵ هزار و ۲۱۵ راس مولد در کنار دامداری‌های سنتی در سطح استان در حال فعالیت هستند.

وی افزود: تعداد ۲ واحد گاوداری در شرکت کشت و صنعت مغان و شرکت کشت و صنعت پارس به ترتیب دارای ظرفیت ۵ هزار و ۲ هزار راسی به فعالیت می‌پردازند و مابقی واحدهای دامداری زیر هزار راسی هستند که مجموع تولیدات شیر در استان اردبیل به ۲۲۷ هزار و ۵۷۰ تن در سال می‌رسد.

بازنگری در برنامه‌های توسعه‌ای کشاورزی استان ضروری است

وی ادامه داد: بنابراین باید بازنگری­‌هایی اساسی در برنامه­‌های توسعه‌­ای استان اردبیل در بخش کشاورزی صورت بگیرد  و پس از رفع موانع و مشکلات موجود به فکر گام­‌های بعدی در توسعه اقتصادی استان اردبیل در بخش کشاورزی و تولید محصولات لبنی و استفاده بهینه از توان و ظرفیت استان اردبیل در این حوزه باشیم.

شاهی زارع با اشاره به لزوم حمایت از فعالان بخش کشاورزی عنوان کرد: یکی دیگر از موضوعات مهم برای ایجاد واحدهای تولیدی و کارخانجات صنعتی در این حوزه ارایه تسهیلات ویژه به این واحدهای صنعتی است و درصورتیکه در تمامی کشورهای توسعه یافته از بخش کشاورزی حمایت های ویژه ای انجام می‌گیرد و سوبسیت خاص داده می‌شود اما در حال حاضر در کشور اقدامی اساسی برای حمایت از این بخش از طرف دولت انجام نگرفته است.

لزوم ارایه تسهیلات یارانه‌دار و ویژه به فعالان حوزه کشاورزی

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی استان اردبیل تصریح کرد: در داخل استان اردبیل نیز باید به این موضوع توجه شود که در ارتباط با احداث واحدهای صنعتی در استان اردبیل چه یارانه‌هایی پرداخت می‌شود و آیا چنین تسهیلاتی برای جذب سرمایه‌گذاران در نظر گرفته شده است؟

دامداری در استان اردبیل به صورت سنتی و برای رفع معیشت است

وی تشریح کرد: در حال حاضر صنعت دامداری در استان اردبیل به صورت سنتی و برای رفع معیشت تولیدکنندگان انجام می‌گیرد تا زمانیکه در داخل استان نگاه ویژه‌ای برای رفع مشکلات از ریشه نداشته باشیم نمی‌توان آینده روشنی برای توسعه واحدهای تولیدی محصولات لبنی در استان اردبیل متصور شد و متاسفانه بدقولی‌های مسئولین در سال‌های گذشته سبب فرار سرمایه‌گذاران از استان در این حوزه شده است.

شاهی زارع گفت: جای بسی تاسف است که در حال حاضر به دلیل عدم برنامه ریزی‌های صحیح در این حوزه محصولات لبنی سایر استان‌ها که علوفه دامداری‌های خود را از اردبیل تامین می­‌کنند در داخل استان اردبیل که به عنوان یک منطقه مستعد کشاورزی شناخته شده فروخته می شود.

اما یکی از مهم‌ترین ارکان برای پیشرفت در مسائل مختلف بهره‌مندی از برنامه‌های جامع و عملیاتی و استفاده از استراتژی­‌های مناسب است، امری که گویا در کشور و استان اردبیل مغفول مانده و اقدامی اساسی در این خصوص انجام نیافته است و این مساله موضوعی است که مورد تاکید رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل نیز بوده است.

ضرورت تدوین استراتژی مناسب در حوزه لبنیات استان اردبیل

شهرام محمدی، رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل در گفتگو با خبرنگار فارس در اردبیل تشریح کرد: علی­رغم این که ایران به بیش از ۳۰ کشور دنیا صادرات شیر و فرآورده‌های لبنی دارد، اما خودمان در مصرف سرانه لبنیات نسبت به برخی کشورهای پیشرفته عقب هستیم.

وی افزود: با توجه به اهمیتی که شیر و لبنیات در سبد غذایی مردم دارد باید هدف‌‌گذاری عالی‌تری در این زمینه داشته باشیم؛ ضمن اینکه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی عدد منطقی برای مصرف سرانه را بین ۱۶۰ تا ۱۷۰ کیلوگرم پیشنهاد داده درحالی که هم اکنون این عدد در کشور ما کمتر از ۱۱۰ کیلوگرم است. البته همین ۱۱۰ کیلوگرم هم برای قشر دارای جامعه است و مطمئنا در دهک‌های پایین شاهد رقم بسیار پایین‌تری خواهیم بود.

رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل عنوان کرد: با توجه به اهمیت کیفیت و مصرف لبنیات در ایران و هشدار کارشناسان، مبنی بر فاصله بسیار زیاد استفاده از لبنیات در کشور ما با استانداردهای جهانی و از سوی دیگر پتانسیل مناسب استان اردبیل در تولید شیر و فراورده‌های لبنی باید استراتژی مناسبی برای لبنیات برند استان تدوین و عملیاتی شود.

سهم اندک اردبیل در بازار لبنیات

محمدی با اشاره به سهم اندک اردبیل در بازار لبنیات ادامه داد: علیرغم موقعیت جغرافیایی و کیفیت محصولات دامی ناشی از نوع علوفه و آب و هوای منطقه که می تواند ابزار مناسبی برای برندسازی در حوزه لبنیات استان باشد به جز کره مغانه، در واقع سهمی در بازار لبنیات کشور و منطقه نداریم.

وی با بیان اینکه برند ارزشمندترین دارایی هر کسب و کاری است، تصریح کرد: نکته جالب آن است که ما از همه عوامل بازاریابی و برندینگ و آمیخته­‌های بازاریابی استفاده می­‌نماییم تا یک برند شکل گیرد ولی بعد از آنکه نام و نشان تجاری یا همان برند سازمان شکل گرفت، این برند کسب و کار است که به شما و تمامی استراتژی‌های دیگر بازاریابی‌تان اجازه می‌­دهد تا  شما به جایگاه مناسبتری در بازار نسبت به رقبای‌تان دست یابید.

راهبرد مشخصی در حوزه برندسازی محصولات لبنی نداریم

رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل گفت: برندها در صدد سهم بیشتر از بازار هستند و آن بیشتر نیازمند مطالعه و بررسی رفتار و گرایش‌های مصرف‌کنندگان نسبت به مواد غذایی برند است. به عنوان مثال تحقیقات نشان می‌دهد، سن و ارزش غذایی لبنیات برند بر احتمال گرایش به مصرف چهار گروه برند پنیر، ماست، شیر و دوغ تاثیر منفی و معناداری دارد و تصویر برند، اطلاعات درباره تاریخ انقضا، تبلیغات، آگاهی از برندهای موجود لبنیات و هزینه ماهانه خانوار بر احتمال گرایش به مصرف آن‌ها تاثیر مثبت دارد. به عبارت دیگر در برندسازی و تداوم میدان داری برند باید بسیار هوشمندانه، روانشناسان و جامعه‌شناسانه باید عمل کرد.

محمدی ادامه داد: این در حالی است که در سطح استان ما راهبرد مشخص و تدوین شده‌ای در این زمینه نداریم. زمانی روی خوشه صنعتی لبنیات فعالیت‌هایی صورت گرفت اما در هر صورت برونداد آن، یک یا چند برند با جایگاه مناسب در بازار ایران منجر نگردید.

وی تشریح کرد: به نظر می‌­رسد برای ایجاد برند لبنیات در استان باید یک فرآیند مهمی شامل تولید با کیفیت و متنوع، فرآوری، بسته بندی، معرفی و جلب اعتماد بازار و مصرف‌کنندگان به طور جدی در دستور کار قرار گیرد و با اقدامات غیرهدفمند مقطعی نمی­‌توان انتظار بالایی برای داشتن جایگاه مناسب به وجود آورد.

رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل به حضور واسطه گران و دلالان در این بازار اشاره کرد و گفت: مناطق مختلف استان می‌تواند در این برندسازی نقش ایفا نماید به عنوان مثال دلایل منطقی وجود دراد که دلالان و واسطه‌ها و مشتریان سایر استان‌ها شیر تولیدیی عشایر منطقه گرمی و اصلاندوز را پیش خرید می‌کنند.

محمدی تصریح کرد: حتی نگاهی ساده به استقبال مصرف‌کنندگان از تولیدکنندگان سنتی لبنیات در سطح شهرهای استانی می‌تواند بیانگر این موضوع باشد که کیفیت نقش اصلی در گرایش مردم به برندها دارد و حتی نام برخی از روستاها با شیر و لبنیاتش مشهور شده است.

صدور موافقت اصولی احداث واحدهای گاوداری شیری صنعتی در استان اردبیل

وی گفت: نوع محصولات تولیدی، شیوه معرفی، جلب اعتماد مصرف کنندگان، نوع بسته بندی، نوع تبلیغات همه و همه در این فرآیند نقش دارد  چرا که جایگاه‌سازی یکی از جذاب ترین و زیباترین موضوعات برندیگ و بازاریابی نوین است. جایگاه‌یابی یعنی ادراک یک برند توسط بازار هدف در مقایسه با رقبا که کار طاقت فرسا و حرفه ای نیاز دارد.

محمدی با اشاره به اقدامات اخیر در راستای احداث دامداری صنعتی در استان اردبیل بیان کرد: پس از صدور موافقت اصولی واحدهای گاوداری شیری ۳هزار راسی در شهرستان‌های نیر و گرمی، سومین موافقت اصولی در شهرستان مشگین شهر صادر شد و با توجه به این اقدامات اخیر نظیر وعده شستا و یا شرکت پگاه برای راه اندازی چندین واحد گاو شیری صنعتی در شهرستان‌­های استان اردبیل، باید دستگاه­‌های مسوول از هم‌اکنون کمیته ویژه برندسازی لبنیات استان اردبیل را ایجاد و کار کارشناسی تخصصی را آغاز کنند.

نبود دامداری های صنعتی در استان اردبیل یکی از مهم‌ترین مشکلاتی است که مورد تاکید کارشناسان در این حوزه بوده و فردین صفوی، رئیس اتحادیه عسل و لبنیات استان اردبیل نیز در گفتگو با خبرنگار فارس در اردبیل در تایید نظرات سایر کارشناسان در این خصوص عنوان کرد: متاسفانه دامداری‌های استان اردبیل به صورت سنتی فعالیت می‌کنند و تا به امروزه نتوانسته‌ایم اقدامی اساسی در راستای صنعتی‌سازی آن انجام دهیم.

وی افزود: از این رو در وهله اول باید دامداری‌های استان صنعتی شوند و سپس به فکر ایجاد کارخانجات لبنی و برندسازی باشیم و علاوه بر آن باید حمایت‌های ویژه‌ای از سوی دولت با ارایه تسهیلات کم‌بهره به سرمایه‌گذاران در این بخش انجام گیرد.

دلیل افزایش قیمت لبنیات چیست؟

اما در کنار مشکلات زیرساختی در تاسیس واحدهای تولیدی صنعتی یکی دیگر از مسائل مهمی که امروزه اکثر مردم با آن مواجه هستند افزایش قیمت لبنیات در مقاطع مختلف بوده و رئیس اتحادیه عسل و لبنیات استان اردبیل در مورد این موضوع نیز عنوان کرد: یکی از دلایل این موضوع وضعیت اقتصادی حاکم بر جامعه و تحریم‌های ظالمانه علیه کشور و افزایش نرخ مواد اولیه مورد نیاز در اثر افزایش نرخ ارز بوده و اما در کنار آن یکی دیگر از مشکلات در بازار به دلیل واسطه‌گری‌های  موجود در سطح بازار است که موجب افزایش قیمت‌ها می‌شود.

رئیس کمسیون کشاورزی اتاق بازرگانی استان اردبیل نیز در این خصوص رئیس اتحادیه عسل و لبنیات استان هم‌نظر بوده و وی بر این باور است که تولیدکنندگان همچنان در بحران مالی به سر می‌برند و افزایش قیمت آنچنانی از سوی تولیدکنندگان شیر اتفاق نیافتاده است.

دلالی‌ها سبب افزایش قیمت لبنیات می‌شود

شاهی زارع با اشاره به چرایی افزایش قیمت لبنیات عنوان کرد: این محصول نیز همانند سایر محصولات تولیدی در شرایط اقتصادی کنونی کشور با افزایش قیمت مواجه شده است و اما حلقه واسطه و بازار و طمع آن سبب افزایش بی‌رویه قیمت است و این در حالی است که تولیدکننده همچنان در بحران به سر می‌برد.

وی گفت: این فاصله قیمتی به دلیل رانتخواری و دلالی در بازار بوده و اما شبکه سالم به جای آن جای‌گذاری نشده و برای مثال تعاونی روستایی تشکیل شد و در حالیکه وظیفه آن خرید تولیدات کشاورزان و بسته‌بندی و توزیع مناسب بود تا حقوق هر دو طرف تولید کننده و مصرف کننده تامین شود ولی آنچنان اقدامی مناسب در این خصوص انجام نگرفته و اکنون نقش این تعاونی در حوزه لبنیات مغفول مانده است.

به گزارش خبرگزاری فارس از اردبیل، با توجه به ظرفیت‌های موجود در استان اردبیل در حوزه دامداری و لبنیات چنین به نظر می‌رسد که مسئولین استانی و فعالان در این حوزه به اجماع نظری در راستای اجرای برنامه‌ها و سیاست‌های توسعه‌ای در این حوزه نرسیده‌اند و در حالی که مسئولان از وجود دامداری‌های صنعتی سخن به میان می‌آورند اما در عین حال فعالان حوزه کشاورزی و لبنیات استان اردبیل نبود دامداری صنعتی بالای هزار راسی در استان اردبیل را یکی از دلایل عقب ماندگی استان در این حوزه می‌دانند.

و از این رو باید اقدامی اساسی از سوی مسئولین امر در راستای اجرای برنامه‌های مناسب و عملیاتی برای رفع مشکلات تولیدکنندگان محصولات لبنی و همچنین ایجاد زمینه و زیرساخت‌های لازم برای توسعه این بخش در استان اردبیل انجام دهند و از طرفی دیگر با توجه به اینکه طبق فرمایشات مقام معظم رهبری سال جاری به عنوان سال جهش تولید نام­گذاری شده است توجه به این حوزه برای ایجاد یک جهشی در راستای رونق تولید و ایجاد اشتغال و رفع معضل بیکاری جوانان می‌تواند نقش بسزایی داشته باشد. / مهران عقلمند

کد خبر : 15173

کانال تلگرام دایاق
شبکه آگهی اینترنتی
شرکت تبلیغاتی نقطه
اکین
اکین
اکین
اکین
یو پی اس باتری یو پی اس تعمیر یوپی اس قیمت باطری یو پی اس
یو پی اس باتری یو پی اس تعمیر یوپی اس قیمت باطری یو پی اس