دوشنبه ۱۸ اسفند ۱۳۹۹
تاریخ انتشار: یکشنبه 10 آوریل 2016 | 22:55 ب.ظ

گفتگو/ مدرک‌گرایی معضل اساسی صنعت و اقتصاد کشور

گفتگو/ مدرک‌گرایی معضل اساسی صنعت و اقتصاد کشور مدرک گرايی معضلی است که جامعه هر روز بيش از پيش با آن روبروست. دلیل رشد مدرک گرایی چیست؟ آیا این معضل در کشورهای دیگر هم دیده می شود؟ راههای کنترل مدرک گرایی چیست؟ چه جايگزين هايی به جای دانشگاه مي توان برای جوانان در نظر گرفت؟ مهندس مهدی تقدسی، پژوهشگر و مدرس دانشگاه و کلاسهای کنکور ارشد و دکتری در گفت و گویی تأثيرات نامطلوب مدرک گرايی بر جامعه و آسيبهای اين معظل را بر پيکر فرهنگ،اقتصاد وصنعت کشور تشریح می کند.

نجمه پهلوانی/ پایگاه خبری تحلیلی دایاق: مدرک گرايی معضلی است که جامعه هر روز بيش از پيش با آن روبروست. البته اين مسئله تنها در ايران مشاهده نمی شود، بلکه در بسياری از کشورهای در حال توسعه نيز به چشم مي خورد. رسانه های جمعی به نوبه ی خود در گسترش موج مدرک گرايی در کشور سهم دارند، زيرا اگر تأمل نماييم در خبرهای موجود در سايتها و صدا و سيما وحتی روزنامه ها پيوسته القابی چون دکتر و غيره به کاربرده می شود. بايد فرهنگ سازی شود که علم فقط در دريافت مدرک نيست و بايد در هر رشته ی تحصيلی که مدرکی اعطا می شود توانايی فرد برای انجام آن رشته محک زده شود و بعد مدرک در اختيار او قرار گيرد تا بتوان مدرک را واقعا نمادی از شغل و توانايی فرد درنظر گرفت. برای ریشه یابی این موضوع با آیا به گفت و گو نشستیم.

متن کامل این گفت و گو پیش روی شماست:

– دلايل رشد مدرک گرايی در کشور چيست؟ چه عواملی سبب تمايل مدرک گرايی در بين جوانان مي شود؟
پاسخ: فکر مي کنم دليل اصلی اين موضوع جوّ عمومی باشد، يعنی خيلی از افراد که به دنبال مدرک می روند شايد هدفشان شغل و يا درآمد نيست و همان لقب و عنوان دکتر، مهندس و غيره که می گيرند ،حس خوبی برايشان ايجاد می کند. شايد اين موضوع نيز به همان جوّ جامعه برمی گردد که انگار اشخاصی با مدارک بالاتر از بقيه سرتر هستند. مثلا در يک مکانی وقتی بخواهند افراد مختلف را معرفی کنند همه را به اسم معرفی مي کنند، ولی شخصی را که دکترا دارد را با عنوانش مثلا دکتر فلانی می خوانند گويا فردی که مثلا ۴سال بيشتر از ديگری درس خوانده با اين القاب از ديگران تمايز پيدا می کند.
اين بحث مدرک گرايی حتی در ازدواج نيز تأثير گذار است. با اينکه شايد ثروت شخص مورد نظر، مهم نباشد اما مدرکش مهم است که يکی از دلايل آن به اصطلاح پرستيژ اجتماعی است.
دليل ديگر مدرک گرايی در استخدام و کاريابی است، زيرا مدرک اهميت بيشتری نسبت به ميزان تخصص فرد دارد.

– مدرک گرايی در ايران در مقايسه با ديگر کشورهای دنيا به چه صورت است؟
پاسخ: به نظر من مدرک گرايی در همه کشورها تا حدودی وجود دارد. مي توان گفت از ابتدا مدرک گرايی وجود نداشته و دانشگاه ها برای پيشرفت علم و برای اهداف عالی تأسيس شده اند.
نمي توان به دليل آنکه مدرک گرايی به وجود آمده است دانشگاه ها را برچيد، ولی بايد جهت نگرش به مدرک را اصلاح کرد.
شايد در برخی کشورها نگرش به مدرک متفاوت باشد و برای افرادی که تحصيلات دانشگاهی ندارند و خودشان تخصص هايی را کسب کرده اند، تدابيری می انديشند و برايشان مشاغلی را درنظر می گيرند.
البته به مدرک گرايی از يک جنبه مثبت دیگر هم مي توان نگاه کرد. مثلا شخصی که دکترا دارد و بقيه افراد به او احترام می گذارند در واقع برای علم او ارزش قائل هستند، ولی مشکلی که وجود دارد اين است که اکثرا فکر می کنند که علم فقط در مدرک است.

تبعاتی که مدرک گرايی برای صنعت،اقتصاد و فرهنگ کشور مي تواند داشته باشد،چيست؟
پاسخ: اگر در پیشبرد صنعت، صرفا مدرک گرايی مد نظر باشد تأثيری نامطلوب خواهد داشت، زيرا متأسفانه دانشگاه ها ارتباط تنگاتنگی با صنعت ندارند. وقتی صنعت لطمه بخورد در پی آن اقتصاد نيز در اثر مدرک گرايی صدمه خواهد ديد. در واقع علمی که با مدرک گرايی باشد برای اقتصاد کشور مفيد نخواهد بود و ثروت آور نيست؛ چون اگر فرد فقط مقالاتی ارائه داده باشد و در مقابل آن مدرکی دريافت نموده باشد در آن شرايط علمش صرفا تئوری است و برای اقتصاد کشور نفعی در برنخواهد داشت. بر خلاف آن اگر بتوانيم در کنار ارائه مقالات علمی، با صنعت نيز ارتباط برقرار نماييم و اين ارتباط را وارد تکنولوژی کنيم به طور طبيعی اين امر برای اقتصاد کشور مفيد خواهد بود.
از نظر فرهنگی هم مي توان گفت که مدرک گرايی خود يک نوع فرهنگ غلط است. بطور مثال: در بحث ازدواج، روابط اجتماعی و احترام فردی و غيره، تأثير منفی اين گرايش قابل مشاهده است.

– چه سياستی مي توان درپيش گرفت تا موج مدرک گرايی را کنترل کنيم؟
پاسخ: ايجاد سياست های تشويقی و حمايتی در جهت اینکه جوانان به آموختن حرفه و تخصص هايی که برای اقتصاد کشور مفيدست روی بیاورند یکی از راهکارهاست. البته لازم به ذکر است تغيير در نگرش و فرهنگ عمومی کار ساده ای نيست و به يک بازه ی زمانی طولانی نياز است تا اين تغييرات ايجاد شود.

– چه جايگزين هايی به جای دانشگاه مي توان در نظر گرفت تا جوانان بتوانند از آن طريق به کشور خدمت کنند و به سمت علايق خود متمايل گردند؟
پاسخ: مراکز فنی و حرفه ای و يا مؤسسات آموزشی همانند فنی حرفه ای ها تا به جوانان تخصص های لازم آموزش داده شود. بعضی دانشجويان هستند که کارشناسی دارند و شايد تئوری قوی ای ندارند، ولی از نظر تخصص از برخی افراد بامدارک کارشناسی ارشد و دکترا بالاترند. گاهی برخی پروژه های سنگين را انجام داده اند و حتی ثبت اختراع دارند، ولی متأسفانه جايی وجود ندارد که بتوانند توانايي های آنان را به کار گيرد و اين افراد به اجبار به سمت دريافت مدرک بالاتر روی می آورند.
اگر واقعا سازمانی باشد که اين توانايیها را به کارگيرد جامعه رشد بيشتری خواهد يافت، اما متأسفانه در شرايط کنونی اين افراد به نسبت افراد با مدارک بالاتر کمتر مورد توجه و حمايت هستند در صورتی که هر کدام بايد جايگاه خود را داشته باشند، زيرا برخی افراد در تئوری و برخی ديگر در کارهای عملی توانايی دارند.

– به نظر شما افرادی با مدارک بالاتر صرفا به دليل مدرکشان ، دانش کافی برای پيشرفت علمی کشور را دارند؟
پاسخ: شايد اين موضوع در مواردی صدق کند، ولی مشکل اصلی اين است که مدرک گرایی تأثير نامطلوب خود را در ترويج علم نيز می گذارد، زيرا ممکن است شخصی با مدرک بالاتر، دانش پايينی نسبت به يک درس خاص داشته باشد، ولی شخص ديگری مدرکش پايين تر باشد و دانش بالاتری نسبت به آن درس داشته باشد و در این بین حق تدريس به آن شخصی داده مي شود که مدرک بالاتری دارد و اين دليل اعتراض برخی از دانشجويان است که استادشان نمي تواند دانش کافی را در آن درس به آنها انتقال دهد.

کد خبر : 14712

کانال تلگرام دایاق
شبکه آگهی اینترنتی
شرکت تبلیغاتی نقطه
اکین
اکین
اکین
اکین
یو پی اس باتری یو پی اس تعمیر یوپی اس قیمت باطری یو پی اس
یو پی اس باتری یو پی اس تعمیر یوپی اس قیمت باطری یو پی اس